Méid an Téacs

Ceisteanna Coitianta

Cad is Gaelscoil ann?

Is scoil í an ghaelscoil a fheidhmíonn faoi ghnáthrialacha na Roinne Oideachais. Is í an Ghaeilge an teanga teagaisc sa scoil, agus an teanga chumarsáide idir na múinteoirí, na páistí agus an bhainistíocht.

Is teanga bheo í an Ghaeilge sa scoil, laistigh agus lasmuigh de na ranganna. Bíonn caighdeán ard oideachasúil i ngach ábhar, an Béarla san áireamh, agus leanann siad an gnáthchlár atá leagtha síos ag an Roinn Oideachais. Cuirtear ceol, rince, drámaíocht agus eile chun cinn ionas gur féidir leis an dalta é/í féin a f(h)orbairt de réir a p(h)earsantachta agus a (h)ábaltachta féin. Cuirtear fáilte roimh gach páiste sa Ghaelscoil is cuma cén cúlra teanga atá acu. Bíonn baint mhór ag tuismitheoirí le heagrú na scoile.

Cad is Tumoideachais ann?

Ciallaíonn an tumoideachas córas ina múintear gach ábhar trí theanga shonraithe amháin. I gcás na ngaelscoileanna is í an Ghaeilge teanga thumtha an chórais. Is í an Ghaeilge meán cumarsáide agus teagaisc na scoile. Is ionann an Ghaeilge agus teanga oibre na scoile.

Leanann páistí i ngaelscoileanna an gnáth churaclaim scoile mar atá leagtha síos ag an Roinn Oideachas agus Eolaíochta ó dheas nó an Roinn Oideachais ó thuaidh. Baintear amach líofacht iomlán sa Bhéarla agus sa Ghaeilge tríd an chóras seo. Tá múnlaí éagsúla den tumoideachas á gcleachtadh go hidirnáisiúnta. Faoi láthair tá múnlaí chomhchosúla den tumoideachas á gcleachtadh sna gaelscoileanna, bunaithe ar an dea-chleachtas idirnáisiúnta. Tá tuilleadh eolais ar fáil anseo.

An bhfuil Gaelscoil i mo cheantar?

Tá liosta na scoileanna ag an mbun agus iar-bhunleibhéal ar fáil anseo. Mura bhfuil Gaelscoil sa cheantar ina bhfuil tú, seans go bhfuil coiste bunaithe ag obair i dtreo scoil a bhunú. Tá liosta na gcoistí bunaithe ar fáil anseo nó is féidir teagmháil a dhéanamh leis an Oifigeach Forbartha ar 01 8535193 nó cspainneach@gaelscoileanna.ie.

Má fhoghlaimíonn mo pháiste gach rud trí mheán na Gaeilge, cén tionchar a bheidh aige sin ar fhorbairt an Bhéarla aige/aici?

Ag an tús bíonn tuismitheoirí go leor buartha go n-imreoidh an ghaelscolaíocht tionchar diúltach ar fhorbairt an pháiste sa Bhéarla.  Ach de réir taighde, is amhlaidh is féidir go gcuidíonn an tumoideachas le forbairt an Bhéarla acu.  In athbhreithniú a rinneadh le déanaí ar an taighde faoi chláir thumoideachais ó 1972 go 2001 léirítear “go n-imríonn foghlaim an dara teanga tionchar dearfach ar scileanna na máthairtheanga i ngach staidéar a rinneadh” (Bournot-Trites and Tellowitz 2002).

Cé chomh cáilithe atá an fhoireann i ngaelscoileanna?

Ní mór na cáilíochtaí céanna a bheith ag múinteoirí bunscoile agus ag múinteoirí iar-bhunscoile agus atá ag a gcomhghleacaithe i scoileanna eile.  Ní mór caighdeán cuí Gaeilge, idir scríobh agus labhairt, a bheith ag an fhoireann teagaisc ag gach leibhéal.

An bhfuil oideachas den chineál seo le fáil in aon áit eile?

Meastar go bhfuil idir 60 agus 75 faoin chéad de dhaonra an domhain dátheangach, agus tá an tumoideachas le fáil go forleathan ar fud an domhain i dtíortha amhail Ceanada, an Astráil, an Fhionlainn, an Ungáir, an Nua-Shéalainn, an Bhreatain Bheag agus Albain.